Cila është koha e duhur për të rënë në gjumë fëmijët?
Gjumi është një nga shtyllat kryesore të shëndetit dhe zhvillimit të fëmijëve. Ora kur fëmijët shkojnë në gjumë ndikon drejtpërdrejt në rritjen fizike, zhvillimin mendor, sjelljen dhe përqendrimin e tyre gjatë ditës. Megjithatë, shumë prindër shpesh pyesin: cila është koha ideale për gjumë sipas moshës së fëmijës?
Pse është i rëndësishëm gjumi tek fëmijët?
Gjatë gjumit, trupi i fëmijës prodhon hormone të rritjes, forcon sistemin imunitar dhe përpunon informacionin e mësuar gjatë ditës. Mungesa e gjumit mund të shkaktojë lodhje, nervozizëm, vështirësi në mësim, probleme me përqendrimin dhe dobësim të imunitetit.
Orari i rekomanduar i gjumit sipas moshës
Ekspertët e shëndetit rekomandojnë këto orare orientuese për gjumin e fëmijëve:
- Foshnjat (0–1 vjeç): 14–17 orë gjumë në ditë (përfshirë dremitjet)
- Fëmijët e vegjël (1–3 vjeç): 11–14 orë gjumë
- Parashkollorët (3–5 vjeç): 10–13 orë gjumë
- Fëmijët e moshës shkollore (6–12 vjeç): 9–12 orë gjumë
- Adoleshentët (13–18 vjeç): 8–10 orë gjumë
Për shumicën e fëmijëve të moshës shkollore, ora ideale për të fjetur është mes 20:00 dhe 21:30, ndërsa për parashkollorët edhe më herët.
Shenjat që tregojnë se fëmija nuk fle mjaftueshëm
Prindërit duhet të jenë të vëmendshëm ndaj shenjave si:
- Vështirësi për t’u zgjuar në mëngjes
- Nervozizëm ose hiperaktivitet gjatë ditës
- Përgjumje gjatë orëve të mësimit
- Rënie e përqendrimit dhe performancës shkollore
Këto mund të jenë tregues se fëmija nuk po fle mjaftueshëm ose po fle shumë vonë.
Roli i rutinës së gjumit
Një rutinë e qëndrueshme para gjumit është thelbësore. Aktivitetet qetësuese si leximi i një libri, dushi i ngrohtë apo fikja e pajisjeve elektronike të paktën 1 orë para gjumit ndihmojnë fëmijën të relaksohet dhe të flejë më lehtë.
Ekspertët këshillojnë që televizori, telefoni dhe tableti të mos jenë pjesë e dhomës së gjumit, pasi drita blu ndikon negativisht në prodhimin e melatoninës – hormonit të gjumit.
Çfarë fitojnë fëmijët nga një gjumë i rregullt?
Fëmijët që flenë mjaftueshëm:
- Janë më të qetë dhe emocionalisht të balancuar
- Kanë kujtesë dhe përqendrim më të mirë
- Janë më të shëndetshëm fizikisht
- Performojnë më mirë në shkollë
Koha e duhur për të rënë në gjumë fëmijët varet nga mosha, por ajo që ka më shumë rëndësi është qëndrueshmëria dhe cilësia e gjumit. Vendosja e një orari të rregullt dhe krijimi i një ambienti të qetë për gjumë janë dhuratë afatgjatë për shëndetin dhe zhvillimin e fëmijës.
