DIETA mund të jetë e lidhur ndjeshëm me shqisën e nuhatjes, sipas një studimi me gati 6,700 të rritur që analizoi lidhjen midis modeleve dietike dhe aftësisë për të njohur aromat. Shkencëtarët shqyrtuan në detaje marrëdhënien midis zakoneve dietike dhe funksionit të nuhatjes në një studim të botuar në revistën Chemical Senses, raporton News-Medical.net.
Një shqisë e dobët e nuhatjes (hiposmia) mund të çojë në një cilësi më të dobët jetese dhe kequshqyerje, dhe provat e fundit e kanë lidhur atë me një shkallë më të lartë vdekshmërie tek të rriturit e moshuar, pavarësisht nga shkaku.
Dieta luan një rol të rëndësishëm në zhvillimin e sëmundjeve kronike, duke përfshirë çrregullimet neurologjike, kardiovaskulare dhe metabolike. Studimet në kafshë kanë treguar se një dietë e pashëndetshme çon në dallim më të dobët të aromave dhe humbje të neuroneve shqisore në hundë. Në mënyrë të ngjashme, tek njerëzit, një dietë perëndimore e pasur me sheqer dhe yndyrë është shoqëruar me njohje më të dobët të aromave.
Metodologjia e analizës
Në këtë studim, studiuesit analizuan marrëdhënien midis dietës dhe aromës duke përdorur të dhëna tërthore. Ata përdorën të dhëna nga studimi i bazuar në popullatë CHRIS (Cooperative Health Research in South Tirol), i cili përfshinte gati 13,400 të rritur në Itali. Pjesëmarrësit plotësuan pyetësorë mbi stilin e jetës, shëndetin dhe të dhënat sociodemografike, dhe dhanë mostra gjaku dhe urine, transmeton Klankosova.tv.
Shqisa e nuhatjes u vlerësua duke përdorur testin e njohjes së aromave “Sniffin’ Sticks” me 16 pika. Njerëzit që identifikuan saktë 12 ose më pak aroma u klasifikuan si të kenë hiposmi, ose një ndjenjë të reduktuar të nuhatjes.
Zakonet dietike u vlerësuan duke përdorur një pyetësor të frekuencës së ushqimit (FFQ), në të cilin pjesëmarrësit raportuan frekuencën e tyre mesatare të konsumit dhe madhësitë e porcioneve gjatë vitit të kaluar.
Bazuar në këto të dhëna, u llogaritën disa indekse të cilësisë së dietës, duke përfshirë Indeksin e Dietës Mesdhetare (MED), Indeksin Alternativ të Ushqimit të Shëndetshëm 2010 (AHEI) dhe Indeksin e Dietës së Përgjithshme, të Shëndetshme dhe të Pashëndetshme me Bazë Bimore.
U përdorën modele statistikore për të shqyrtuar lidhjen midis modeleve të ndryshme dietike, rezultateve të testeve të nuhatjes dhe gjasave të hiposmisë, duke u përshtatur për faktorë të tillë si gjinia, mosha, BMI, pirja e duhanit dhe hipertensioni.
Dieta më e shëndetshme e lidhur me ndjenjën më të mirë të nuhatjes
Analiza përfshinte 6,690 pjesëmarrës me një moshë mesatare prej 44.5 vjeç, nga të cilët 54% ishin gra dhe 55% ishin jo-duhanpirës. Doli që njerëzit me ndjenjën më të mirë të nuhatjes ishin kryesisht më të rinj, femra, kishin një indeks më të ulët të masës trupore (BMI), vuanin më pak nga hipertensioni dhe konsumonin më pak alkool.
Nevojiten kërkime të mëtejshme
Studimi arriti në përfundimin se ndjekja e një modeli të shëndetshëm dietik me një përqindje të lartë të ushqimeve, frutave dhe perimeve me bazë bimore shoqërohet me një rrezik më të ulët të hiposmisë dhe njohje më të mirë të aromave. Në të njëjtën kohë, një dietë e pashëndetshme me bazë bimore shoqërohet me një rrezik më të lartë të dëmtimit të aromave.
Autorët theksojnë se për shkak të dizajnit të prerjes tërthore të studimit, nuk është e mundur të vendoset një marrëdhënie shkak-pasojë – domethënë, nëse dieta ndikon në nuhatje apo dëmtimi i aromave ndryshon zakonet e të ngrënit. Kufizimet përfshijnë faktin se të dhënat dietike bazoheshin në vetë-raportimin e pjesëmarrësve dhe faktin se testimi u përqendrua vetëm në njohjen e aromave.
Prandaj, nevojiten kërkime të mëtejshme afatgjata për të sqaruar me saktësi rolin e dietës në funksionin e shqisës së nuhatjes.
