Nishanet atipike, të njohura si nevi displastikë, kanë rrezik më të lartë për zhvillimin e melanomës dhe duhet të kontrollohen rregullisht
Shumica e njerëzve kanë mes 10 dhe 40 nishane në lëkurë, sidomos në pjesët e ekspozuara ndaj diellit, ndërsa numri i nishaneve mund të varet nga faktorë si gjenetika , ekspozimi në diell ose ndryshimet hormonale .
Nishanet janë rritje shumë të zakonshme në lëkurë dhe krijohen kur qelizat e pigmentit – melanocitet – grumbullohen. Shumica e nishaneve janë të padëmshëm, por nëse ka numër të madh, ose shfaqen nishane të rinj apo ndryshojnë të vjetrit, është e rëndësishme të ndiqet gjendja e lëkurës.
Shumica e nishaneve nuk janë kancerogjenë, por personat me 50 ose më shumë nishane mund të kenë rrezik të shtuar për kancer të lëkurës .
Kush i ka më shpesh nishanet?
Personat me lëkurë të çelët kanë më pak melaninë , pigment që e mbron lëkurën nga dielli, ndërsa lëkura më e errët ka më shumë melaninë; kjo mbrojtje shtesë nga dielli mund të jetë arsye pse tek ata zhvillohet numër më i vogël nishanesh, shkruan Health
Shkaqet dhe faktorët e rrezikut
• Ekspozimi në diell: Rrezet ultravjollcë (UV) të diellit ose të solariumit mund të çojnë në shfaqjen e nishaneve të rinj. Rrezet UV i nxisin melanocitet të prodhojnë më shumë pigment për ta mbrojtur lëkurën, dhe ky pigment mund të grumbullohet e të formojë nishane.Mosha: Shumica e njerëzve marrin nishane të rinj nga fëmijëria deri në të dyzetat. Personat më të moshuar zakonisht kanë më pak nishane sesa fëmijët, adoleshentët dhe të rriturit e rinj.Historia familjare: Nishanet shpesh shfaqen në familje. Nëse ka histori familjare me nishane, lëkurë të çelët ose flokë të çelët, rritet gjasa e zhvillimit të nishaneve gjatë fëmijërisë dhe adoleshencës.Gjenetika: Disa ndryshime gjenetike mund të rrisin rrezikun e nishaneve beninj (jo kancerogjenë) ose të melanomës.Ndryshimet hormonale: Shfaqja e nishaneve të rinj është e shpeshtë në periudhat e ndryshimeve hormonale, si puberteti ose shtatzënia.
profimedia
Komplikimet e mundshme të nishaneve 1 në 10 të rritur ka të paktën një nishan atipik ose të pazakontë. Këta nishane, të quajtur nev displastik , kanë gjasë më të lartë se nishanet e zakonshëm të zhvillohen në një formë agresive të kancerit të lëkurës – melanomë .
Për të përcaktuar nëse një nishan është atipik dhe me rrezik të lartë, më së miri është të vizitohet dermatologu. Ai mund të vlerësojë madhësinë, formën dhe ngjyrën e nishanit për të përcaktuar nëse nevojitet testim shtesë.
Për t’i njohur shenjat e melanomës, mund të përdoret rregulli ABCDE :
• A – asimetria: Nishani ka formë të pazakontë dhe njëra gjysmë nuk përputhet me tjetrën.B – skaji: Skajet e nishanit janë të çrregullta dhe të pabarabarta.C – ngjyra: Ngjyra e nishanit është e pabarabartë dhe mund të ndryshojë me kalimin e kohës. Ngjyra të pazakonta mund të përfshijnë të zezë, të kuqe, blu, të bardhë ose rozë.D – diametri: Nishani është më i gjerë se 6 milimetra, afërsisht sa gjerësia e gomës së lapsit.E – evoluimi : Ngjyra, forma ose madhësia e nishanit ka ndryshuar me kalimin e kohës.
Si të parandalohet melanoma
Nuk është gjithmonë e mundur të parandalohet melanoma, por rreziku mund të ulet duke e mbrojtur lëkurën nga rrezet UV të diellit. Ndihmojnë:
• Përdorimi i kremit mbrojtës nga dielli çdo ditë
Kur të kërkohet ndihmë mjekësore
Shenjat ku duhet kushtuar vëmendje janë:• Nishan i ri që shfaqet në moshë të rritur
