Historia e Ditës së Shën Valentinit: Më shumë se një festë e dashurisë
Dita e Shën Valentinit, e shënuar çdo vit më 14 shkurt, është sot sinonim i dashurisë dhe romancës. Por origjina e saj ka rrënjë shumë më të thella dhe një histori më komplekse sesa perceptimi modern.
Në Romën e Lashtë, në mes të muajit shkurt, romakët festonin Lupercalia, një rit pagan që lidhej me pjellorinë, pastrimin dhe ardhjen e pranverës. Kjo festë përfshinte ceremoni simbolike dhe kishte një rol të rëndësishëm në jetën shoqërore të kohës. Me përhapjen e krishterimit, Kisha nisi të zëvendësonte gradualisht festat pagane me ditë të reja dhe figura të shenjta, duke u dhënë atyre një kuptim moral dhe fetar.
Figura e Shën Valentinit lidhet me disa martirë të krishterë, por më i njohuri është Valentini i Romës, një prift i shekullit të tretë. Legjenda tregon se perandori Klaudius II kishte ndaluar martesat për ushtarët, duke besuar se burrat e pamartuar luftonin më mirë. Valentini, duke kundërshtuar këtë urdhër, vazhdoi të kryente fshehurazi martesa për çiftet e reja. Për këtë arsye, ai u arrestua dhe u ekzekutua më 14 shkurt, rreth vitit 269.
Në vitin 496, Papa Gelasius I shpalli zyrtarisht 14 shkurtin si Ditën e Shën Valentinit, duke e lidhur këtë datë me figurën e martirit dhe duke synuar të zëvendësonte festën pagane të Lupercalias. Në këtë periudhë, dita kishte karakter kryesisht fetar dhe nuk ishte ende e lidhur me dashurinë romantike.
Romantizimi i ditës nisi gjatë Mesjetës, sidomos në Angli dhe Francë, ku besohej se mesi i shkurtit ishte koha kur zogjtë fillonin të çiftëzoheshin – një simbol i dashurisë dhe lidhjes mes partnerëve. Poetë të njohur, si Geoffrey Chaucer, kontribuan në kultivimin e kësaj tradite përmes veprave të tyre letrare.
Gjatë shekujve 18 dhe 19, tradita e shkëmbimit të letrave të dashurisë, kartolinave dhe dhuratave simbolike u përhap gjerësisht. Me zhvillimin e tregut dhe industrisë, Shën Valentini mori gjithnjë e më shumë karakter komercial dhe u bë një festë globale e dashurisë dhe përkushtimit.
Sot, 14 shkurti festohet në të gjithë botën si një ditë që simbolizon dashurinë, përkushtimin dhe ndjenjën njerëzore. Pas kësaj date qëndron një histori shekullore, ku ndërthuren legjenda, besimi dhe kultura, duke e bërë Ditën e Shën Valentinit një nga festat më të njohura dhe më të dashura në kalendarin botëror.
