Për shumë njerëz, vera shoqërohet jo vetëm me pushime dhe temperatura të larta, por edhe me një shqetësim të përsëritur: pickimet e mushkonjave. Ndërsa disa persona përfundojnë me shenja të mëdha dhe kruarje për ditë ose javë të tëra, të tjerë duket sikur pothuajse nuk preken fare.
Për vite me radhë është besuar se kjo lidhet me një “gjak më të ëmbël”, por studimet shkencore tregojnë se arsyeja është shumë më komplekse.
Trupi i njeriut lëshon një sërë sinjalesh biologjike, përfshirë aromën, nxehtësinë dhe dioksidin e karbonit gjatë frymëmarrjes, të cilat ndihmojnë mushkonjat të identifikojnë objektivin e tyre.
Dioksidi i karbonit, sinjali i parë për mushkonjat
Vetëm mushkonjat femra pickojnë njerëzit, pasi kanë nevojë për proteinat e gjakut për zhvillimin e vezëve.
Ato përdorin disa shqisa për të gjetur burimin e gjakut, përfshirë shikimin dhe nuhatjen. Një nga sinjalet kryesore është dioksidi i karbonit (CO₂) që çlirohet nga frymëmarrja dhe lëkura jonë.
Ky sinjal aktivizon te mushkonjat sjelljen e kërkimit të “strehuesit”. Për këtë arsye, të rriturit janë zakonisht më tërheqës sesa fëmijët, pasi prodhojnë sasi më të mëdha të dioksidit të karbonit.
Temperatura dhe djersitja ndikojnë në tërheqje
Përveç CO₂, mushkonjat dallojnë edhe nxehtësinë dhe lagështinë e trupit.
Gratë shtatzëna, sipas studimeve, janë më të ekspozuara ndaj pickimeve, pasi gjatë shtatzënisë rritet aktiviteti metabolik, temperatura e trupit dhe sasia e dioksidit të karbonit të nxjerrë gjatë frymëmarrjes.
Edhe personat që kryejnë aktivitet fizik mund të jenë përkohësisht më tërheqës për mushkonjat, pasi gjatë ushtrimeve rritet temperatura e trupit, prodhohet më shumë CO₂ dhe shtohet djersitja.
Aroma e lëkurës është një faktor vendimtar
Kur mushkonjat afrohen pranë objektivit të tyre, ato mbështeten kryesisht te aroma e trupit.
Studiuesit kanë hedhur poshtë idenë se njerëzit pickohen më shumë sepse kanë “gjak të ëmbël”. Në vend të kësaj, faktor vendimtar është aroma unike e lëkurës, e cila krijohet nga ndërveprimi mes lëkurës dhe mikroorganizmave që jetojnë mbi të.
Mikrobioma e lëkurës prodhon përbërje kimike që shpërndahen në ajër dhe që mushkonjat mund t’i dallojnë. Disa prej tyre, veçanërisht acidet karboksilike, duket se i bëjnë disa njerëz më tërheqës për këto insekte.
Një studim i Universitetit Rockefeller në Shtetet e Bashkuara analizoi aromën e lëkurës së 64 personave dhe zbuloi se mushkonjat kishin preferenca të qarta për individë me nivele më të larta të disa përbërjeve kimike.
Sipas studiuesve, ndryshimet mes njerëzve në këtë drejtim mund të jenë shumë të mëdha dhe prirja për t’u tërhequr nga mushkonjat mund të mbetet relativisht e qëndrueshme edhe me kalimin e viteve.
Reagimi ndaj pickimit ndryshon nga personi në person
Jo të gjithë njerëzit reagojnë njësoj ndaj pickimeve të mushkonjave.
Disa persona zhvillojnë ënjtje të mëdha, kruarje dhe irritim të zgjatur, ndërsa të tjerë kanë vetëm një shenjë të vogël ose pothuajse asnjë reagim.
Studimet gjenetike kanë treguar se mënyra se si sistemi imunitar reagon ndaj pickimeve lidhet pjesërisht me faktorë gjenetikë. Kjo do të thotë se disa njerëz mund të mos pickohen domosdoshmërisht më shumë, por thjesht të kenë reagime më të dukshme.
Mbrojtja mbetet e nevojshme
Edhe pse disa njerëz janë biologjikisht më tërheqës për mushkonjat, studiuesit theksojnë se askush nuk është plotësisht jashtë vëmendjes së tyre.
Përdorimi i mjeteve mbrojtëse, shmangia e ekspozimit në orët kur mushkonjat janë më aktive dhe masat për reduktimin e vendeve ku ato shumohen mbeten mënyrat më efektive për të ulur rrezikun e pickimeve.
